Autor Wątek: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701  (Przeczytany 9336 razy)

Piotruś

  • Mod
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 1066
Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« dnia: Grudzień 31, 2014, 14:52:00 »
Pochwalę się swoim aktualnym projektem reperacyjnym. Jest nim lampowy wzmacniacz instrumentalny typu "combo" o mocy 12W, produkcji Łódzkich Zakładów Radiowych "Fonica". Wzmacniacz kupiłem głównie za sprawą zamontowanego w nim, najwyraźniej fabrycznie, głośnika typu "greenback" T1632 renomowanej angielskiej marki Celestion . Widziałem już zdjęcia takich wzmacniaczy z tymi głośnikami i we wszystkich przypadkach data produkcji przetwornika była zbieżna z datą produkcji wzmacniacza (wszystkie z 1971).

Stan techniczny, w jakim zakupiłem ten wzmacniacz był opłakany. Sporo klasycznego dziadostwa, w tym takiego poważnie zagrażającego użytkownikowi - przede wszystkim. nieizolowane rezystory wysokiej mocy napięcia anodowego dyndające swobodnie zaledwie centymetr od chassis. Ponadto sam fabryczny montaż elektroniki pozostawiał dużo do życzenia - większość przewodów była wyraźnie za długa, sporo elementów biernych było polutowanych bez skracania wyprowadzeń. Wszystko to wyglądało bardzo chaotycznie. Ponadto poprzednicy użytkownicy porobili niezłe kino odłączając jeden z potencjometrów wzmocnienia i odłączając jedno z gniazd wejściowych. Nasuwa się pytanie: po co?

Wymiany wymagały wszystkie niskonapięciowe elektrolity produkcji krajowej. Wysokonapięciowe puszki Tesli dobrze trzymają zadaną pojemność po 40 latach.
W zakresie wstępnych prac elektronicznych pozostało mi tylko wymienić gniazda.

zdjęcia:


chassis wzmacniacza - gniazdo dzikich węży


obudowa

prostowanie wgniecenia przedniego panelu:



głośnik Celestion


przód głośnika - widoczna izolacja kosza z naturalnego korka

Największą zagwozdkę stanowi dla mnie panel wzmacniacza. Jak widać, ma spore ubytki lakieru. Co więcej, ten lakier dalej odłazi bardzo chętnie i jest to pewnie skutkiem jakiegoś błędu w fabryce. Samo zerwanie go i pomalowanie na nowo nie stanowi problemu, ale jak odtworzyć napisy? Zeskanowanie ich to nie problem, panel to same powierzchnie płaskie. Pytanie - co z tym dalej?

Marcin

  • Admin
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 661
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #1 dnia: Styczeń 01, 2015, 16:13:46 »
Najlepiej to chyba zedrzeć stary lakier , położyć nowy i dodać napisy.
Tutaj widzę dwie możliwości, sitodruk lub ploter tnący.
Najlepszy był by sitodruk, bo tak oryginalnie były robione napisy na panelach.

(na elementach gdzie nadruk sitem nie był możliwy ze względu na kształt elementu
pod nadruk robiło się to metodą tampon druku )

Najpierw trzeba zeskanować napisy/znaczki i przygotować do wydruku kliszy.
Można to zrobić na dwa sposoby:
1. skan zrobić w możliwie dużej rozdzielczości jako bitmapa 2 kolorowa (czarno biała)
w dowolnym programie do obróbki bitmap zrobić korektę (poczyścić śmieci, uzupełnić braki).
2. zrobić skan , a potem zwektoryzować programem np. Corel Draw.
Grafika wektorowa daje nam najlepszą jakość kliszy.

Efekt finalny z punktu 1 lub 2 wydrukować na kalce , na drukarce laserowej 
(tanio i jakość wystarczająca pod warunkiem że toner się już nie kończy,
bo wtenczas krycie jest mniejsze)

Znaleźć mały, tani zakład sitodruku, najlepiej popytaj wśród znajomych ,
może ktoś zna jakiegoś siciarza :)
Koszt nadruku z sita powinien wynieść około 50-100zł.
Po znajomości poniżej 50 zł.

A co do plotera tnącego to najpierw trzeba zmierzyć wysokość literek, ale wydają się na tyle duże że powinno
dać się to wyciąć na dobrym ploterze. Ale najlepiej zlokalizować jakiś ploter i spytać się czy wytną
literki tej wielkości.
Pod ploter to trzeba zeskanować i zwektoryzować do pliku cdr.
Najlepiej zamówić samo cięcie bez "wybierania" i niech dorzucą kawałek folii transportowej.
(taniej wyjdzie a wybrać zbędną folię jest prosto przy pomocy nożyka introligatorskiego lub do tapet)
Pomiędzy "ploterami" mogą być spore różnice w wycenie, trzeba podzwonić i popytać, oczywiście jak wyżej pisałem warto popytać w śród znajomych, może ktoś ma dostęp to taką bździnkę za 2 piwa może wyciąć.

Jak nie masz programu do grafiki wektorowej to jak mi prześlesz bitmapy to Ci je przerobię na wektory .
 :)

Piotrek

  • Mod
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 1370
    • Obrazki
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #2 dnia: Styczeń 01, 2015, 17:01:30 »
A tak przy okazji napisz coś więcej o tamponach, bo kiedys mnie to zainteresowało, ale jakoś nie udało mi się dowiedzieć czego trzeba.

Marcin

  • Admin
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 661
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #3 dnia: Styczeń 01, 2015, 19:22:51 »
Na tampon druku niespecjalnie się znam, ot kilka razy zamawiałem jakieś długopisy i inne duperele.
Ja się sitodrukiem zajmowałem.
Na wiki masz opis zasady działania  :)

Piotruś

  • Mod
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 1066
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #4 dnia: Styczeń 01, 2015, 19:27:08 »
I jak rozumiem jak szukać to tylko sitodrukarni z możliwością drukowania na blasze?
Jak wstępnie popatrzyłem to 90% takich usług to tylko druk na tkaninach.

Marcin

  • Admin
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 661
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #5 dnia: Styczeń 01, 2015, 22:15:54 »
I jak rozumiem jak szukać to tylko sitodrukarni z możliwością drukowania na blasze?

Niekoniecznie , raczej małych zakładów sitodruku co nalepki drukują , małe nakłady na płytach CD ,
dyplomy, nadruki na plastiku  itp. i td.
Ogólnie małe, uniwersalne warsztaty sitodruku , większe sobie odpuść.
No niestety musisz powęszyć , światek poligraficzny raczej się orientuje kto jest kto lokalnie  ;)
Na Twoim miejscu podzwonił bym , choć lepszy jest kontakt osobisty , po zakładach sitodruku ,
małych agencjach reklamowych , zakładach tampon druku oraz sklepach z materiałami do sitodruku
( siatki, rakle, emulsje, farby) lub z foliami PCV w formacie B1.
Kontakt osobisty choć kłopotliwy jest o tyle lepszy że masz większe szanse zdobycia informacji  :taktak:
Opisz im problem i poproś o wskazanie takiego rzemieślnika, za którymś razem na pewno trafisz.
Taki nadruk jednostkowy na tym panelu to nie jest trudna sprawa , ale mało zyskowna , dla tego musisz poszukać jakiegoś dinozaura lub fanatyka sita  ;)
W takim mieście jak Łódź na pewno jest kilku, tylko trzeba ich znaleźć  :jezyk:

Albo rozważ wariant z folią samoprzylepną na ploterze tnącym  :-\

EDIT

Znalazłem taką firmę http://www.wisgraf.pl/  , wszechstronny sitodruk + ploter tnący,
warto do nich zadzwonić, nawet jak się nie podejmą lub dadzą cenę zaporową to może
dadzą namiar na jakiegoś taniego siciarza :co?:

Piotruś

  • Mod
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 1066
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #6 dnia: Luty 14, 2015, 22:33:01 »
Póki co problem panela przynajmniej zawieszony - udało mi się kupić drugi egzemplarz takiego wzmacniacza - to jest, samego chassis wraz z panelem. Co ciekawe, trafiłem na dość wczesny egzemplarz, różniący się wyraźnie zastosowanymi podzespołami. Mógł on opuścić linię montażową już w 1967 roku, a najstarsze w nim elementy datowane są na rok 1960. Niestety elektronika jest w  o p ł a k a n y m  stanie, kwalifiuje się do niemalże pełnej rozbiórki i składania od nowa. Pourywane punkty lutowiczne z łączówek, wylane elektrolity, dziesiątki zimnych lutów, które rwą się bez większego oporu i ogólne zagnojenie, spowodowane długotrwałym przechowywaniem wzmacniacza poza obudową, w nieodopowiednich warunkach.

Drugi egzemplarz przed myciem:


stuletni nagar na kondensatorach puszkowych datowanych na 1966r


tymczasem mam zamiar uruchomić wstępnie ponaprawiany W701, już z założonym panelem i gałkami (od WG500):




Piotruś

  • Mod
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 1066
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #7 dnia: Marzec 08, 2015, 14:25:15 »
Jeden wzmacniacz już na ukończeniu - wydał pierwsze donośne dźwięki, co prawda z dużo za dużym anodowym, ale się zrobi!

Piotruś

  • Mod
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 1066
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #8 dnia: Kwiecień 05, 2015, 21:57:54 »
Urządzenie gra pełną piersią, pracuje stabilnie i nie licząc kilku połączeń lutowanych, które wymagały naprawy, bezawaryjnie. Pozostało mi jedynie wymienić fotorezystor pracujący w iście finezyjnym układzie efektu tremolo. Oryginalny był uszkodzony, obecnie zamontowałem tam podobny element pochodzący z jednego z wyższych modeli telewizora lampowego produkcji krajowej, w którym odpowiadał on za automatyczną regulację jasności kineskopu, dostosowanej do warunków pomieszczenia. Ponadto, przed ostatecznym złożeniem wzmacniacza, chcę zadbać o kilka detali, jakich mi brakuje - przede wszystkim nietypowych haków mocujących metalowy pałąk transportowy.

Co do walorów brzmieniowych wzmacniacza W701, to jestem nimi najzupełniej zachwycony. Jest to w tym momencie, bezapelacyjnie jeden z najlepszych wzmacniaczy gitarowych, na których miałem okazję grać. Nie znaczy to, że wzmacniaczy takich było wiele, ale dla przykładu, jest w moich uszach zdecydowanie ciekawszy niż współczesne Laney VC30, Vox AC4 czy Epiphone Blues Junior. Dynamika starej "Foniki" jest godna pozazdroszczenia. Wzmacniacz zdaje się być połączony zupełnie na sztywno z instrumentem, nie wzmacniając jedynie podawanego sygnału, ale grając razem z gitarą i nie przekłamując nic a nic ruchów muzykanta. Jeśli chodzi o tonalność wzmacniacza, to brzmi on łagodnie, z miękkim lecz zdecydowanym basem, miękką średnicą i bardzo delikatnymi najwyższymi częstotliwościami, których w zestawieniu z ciemno brzmiącymi instrumentami, może brakować.

Na szczególną uwagę zasługuje najzupełniej fantazyjny efekt tremolo zrealizowany na lampie ECC85 oraz magicznym oku EM84, do metalowej osłony którego przytroczony jest fotorezystor typu RPP130 FOK-3 produkcji zakładów CEMI. Zwężanie i rozszerzanie rozświetlonego paska luminoforu jest regulowane co do częstotliwości i amplitudy poprzez umieszczone na panelu wzmacniacza potencjometry. Jest to chyba najbardziej skomplikowane rozwiązanie tremolo, dające jednak bardzo przyjemną, miękką i dźwięczną modulację sygnału. Wbrew popularnym w Internecie opiniom, nie jest to w żadnym razie rozwiązanie skopiowane z wzmacniaczy marki Fender, w których to zamiast lampy typu magiczne oko zastosowano zwykłą żarówkę. Podobne rozwiązanie jak Fonica stosowała w latach 60. angielska firma Selmer.

Omówiony wyżej układ nie jest jedynym finezyjnym pomysłem konstruktorów wzmacniacza W701! Na uwagę zasługuje pionierskie, łamiące konserwatywne prawidła elektrotechniki zasilanie lamp mocy napięciem anodowym rzędu 380V, podczas gdy maksymalna dopuszczana wartość tego parametru to zaledwie 300V. Podobne herezje były i są nadal praktykowane przez konstruktorów wzmacniaczy takich marek jak Mesa czy Traynor.

Zastosowany głośnik Celestion pracuje bardzo przyjemnie, jednak ma on relatywnie niedużą skuteczność, przez co wzmacniacz nie jest szalenie głośny. Siła głosu spokojnie wystarcza do kameralnego grania, jednak koncertu nie nagłośni i perkusji nie przekrzyczy.

Wzmacniacze omawianego typu należą obecnie do nie lada rzadkości, a liczba dobrze zachowanych egzemplarzy, którym los oszczędził barbarzyńskich modyfikacji celem uzyskania bożka high-gainu do grania heavymetalu, tudzież innego oszpecenia i mutylacji, jest bardzo mała. Tudzież apeluję do wszystkich zainteresowanych: ratujmy stare Foniki, bo są tego warte! To kawałek mało znanej historii polskiego przemysłu radiotechnicznego.

Kilka zdjęć:
nowe lampy mocy EL84 oraz prostownicza EZ81, wszystkie fabrycznie nowe, z zapasów magazynowych pamiętających dobrze czasy zimnej wojny:





chassis pracującego wzmacniacza:




Marcin

  • Admin
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 661
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #9 dnia: Kwiecień 06, 2015, 23:39:05 »
Duże gratulacje za pracę w uratowaniu tego wzmacniacza, i za relację  :spoko:
Fajnie poczytać jak takie stare konstrukcje wracają do życia  :taktak:

Piotrek

  • Mod
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 1370
    • Obrazki
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #10 dnia: Lipiec 08, 2015, 10:46:46 »
http://allegro.pl/fonica-w-701-wzmacniacz-lampowy-i5517643818.html
Ładna Fonica na Allegro.
Dobra cena za ten stan.

Piotruś

  • Mod
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 1066
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #11 dnia: Październik 03, 2015, 20:04:28 »
Fonica w pełnej krasie:




DarkB

  • Sr. Member
  • ****
  • Wiadomości: 483
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #12 dnia: Październik 03, 2015, 20:45:41 »
fajnie się prezentuje, masz w planach regenerację lakieru na blasze?

Piotruś

  • Mod
  • Hero Member
  • *****
  • Wiadomości: 1066
Odp: Lampowy wzmacniacz instrumentalny FONICA W-701
« Odpowiedź #13 dnia: Październik 03, 2015, 20:53:34 »
Nie.